22 kwietnia 2014


NILS FRAHM Spaces, [2013] Erased Tapes || Nils Frahm i Ólafur Arnalds to dwa pierwsze imiona, które przychodzą do głowy na myśl o fuzji współczesnej klasyki z alternatywą. Za Arnaldsem stoi w pierwszym rzędzie równie nieprzemijalna, co lekko pretensjonalna moda na Islandię. Jednak już przy okazji relacji z bajecznego koncertu Frahma, pozwoliłem sobie opowiedzieć się bardziej po jego stronie. Z jednej strony jest pianistą bardziej klasycznym niż Arnalds, z drugiej zaś odważniej eksperymentującym, porusza się też po znacznie szerszym spektrum emocjonalnym niż jego kolega.

Jesienne koncerty Frahma promowały jego ostatni album "Spaces", który tylko teoretycznie zaszufladkować można jako koncertowy. W przypadku tak niejednoznacznej muzyki niełatwo również rozdzielić działalność albumową i koncertową artysty. Model wydawania regularnych albumów pochodzi przecież ze świata muzyki rozrywkowej, podczas gdy świat muzyki klasycznej od zawsze opierał się na żywych wykonaniach. W efekcie, mimo pokaźnej dyskografii, Nils Frahm, zawsze chętnie wdający się w urocze rozmowy z fanami przy stoliku z merchandisem, zagadywany był przez nich na której płycie znaleźć mogą kompozycje, które właśnie usłyszeli. Problem polegał na tym, że w większości przypadków na żadnej.

Tak w głowie Nilsa pojawiła się idea płyty "Spaces", wydawnictwa w ostateczny sposób oddającego doświadczenie koncertu Frahma. Na albumie znalazły się zatem starannie dobrane i najlepsze fragmenty jego występów zarejestrowanych na przestrzeni lat 2012-2013. Mamy tu zatem kompozycje z wcześniejszych albumów pianisty, swobodne i improwizowane wariacje na ich temat oraz cały szereg utworów, które nigdy nie doczekały się studyjnego wcielenia. Po części zatem album koncertowy, po części kompilacja, faktycznie jednak powinien zostać zakwalifikowany jako regularny (i najlepszy) album Frahma, który sam zaproponował najwłaściwszy klucz do jego interpretacji. "Spaces" to nowa jakość, field recording bazujący na nagraniach z koncertów.


Klamrą spinającą album są dwa utwory, "Says" i "Hammers". "Says" rozbrzmiewa zaraz po żartobliwie dubowym wstępie, elektroniczny, bazuje na gradujących pętlach syntezatorów i pianina. "Hammers" pojawia się w drugiej połowie, rozdzielając kruche na ogół kompozycje zadziorną szybkością i niby przypadkowo zarejestrowanym wokalem Frahma. Końcówka albumu znów rozmywa się w delikatnych fortepianowych melodiach i prostych utworach, jak niezarejestrowany do tej pory "Went Missing", ale "Spaces" ma do zaoferowania daleko więcej.

"For-Peter - Toilet Brushes - More" rozpoczyna się od syntezatorowych plam, by poprzez potraktowanie fortepianu jako instrumentu perkusyjnego za pomocą... toaletowych szczotek, przerodzić się niemal w rozpędzoną piosenkę. "Improvisation For Piano, Laughs, Coughs And A Cell-Phone" to utwór, który dał początek idei "Spaces", z typowym dla Frahma humorem oddaje bowiem jego spontaniczność i niezbędną dla niego interakcję ze słuchaczami, będącymi zasadniczym elementem tworzonej przez niego muzyki, niemożliwym przecież do odtworzenia w studiu. Wreszcie "Said And Done" to niemal brutalny minimal, oparty na uderzeniach w klawisze, ale inkrustowany melodią.

Frahmowi należą się gratulacje. Nie tylko w pełni oddał kompleksowość i unikatowość własnych występów, ale i jednocześnie nagrał swoje najlepsze wydawnictwo, absolutnie uniwersalne i zasługujące na miejsce w każdej domowej kolekcji, niezależnie od codziennych gustów słuchacza. 8/10 [Wojciech Nowacki]

21 kwietnia 2014


INDIANS Somewhere Else, [2013] 4AD || Dania, paradoksalnie najbardziej tajemnicza część Skandynawii, dała nam już m.in. Efterklang. Muzycznie nie tak hype'owana jak Szwecja i Norwegia regularnie jednak eksportuje niezwykle ciekawych wykonawców i wyjątkowe albumy, choć nie zawsze przebijają się do szerszej świadomości. Znów za pośrednictwem labelu 4AD dała nam Indians, projekt za którym skrywa się niejaki Søren Løkke Juul a jego debiut "Somewhere Else" to płyta, która zdecydowanie zasługuje na większą uwagę.

Występując wcześniej w trzech lokalnych zespołach jako wokalista-klawiszowiec postanowił zmierzyć się z solową działalnością. Mając zaledwie parę ukończonych piosenek i jeden singiel na koncie otrzymał ofertę od 4AD nagrania dla nich całego albumu. Nie jest to oferta, którą można odrzucić, z pewnością również motywuje do zmierzenia się ze sobą. Søren zatem zaszył się w samotności w domu swoich przyjaciół w oddalonym od świata szwedzkim miasteczku i dzięki systematycznej pracy, alienacji i kontaktowi z naturą (ważnemu na tyle, że zawdzięcza mu swój artystyczny pseudonim) skomponował całość materiału na "Somewhere Else".

Przedziwna jest to płyta. Najwłaściwszym dla niej określeniem było by "album jednego utwóru", gdyby nie pejoratywny wydźwięk takiego stwierdzenia. Rzecz w tym, że świadomie czy nie (a wolę myśleć, że tak), cały album podporządkowany jest jednej kompozycji, finałowemu i tytułowemu "Somewhere Else". Całość jest tak skonstruowana, jakby wszystkie utwory, powoli, ale intensywnie eskalujące zmierzały ku wielkiemu emocjonalnemu wytchnieniu jakim jest "Somewhere Else", jedna z najlepszych kompozycji jaką miałem przyjemność usłyszeć w zeszłym roku. Wielką przyjemność.


Większość piosenek utrzymana jest na równym, rozmarzonym poziomie, choć dominującą tu dream-popowa stylistykę przełamuje dziwny folk w utworach "I Am Haunted" i "Cakelakers". Prawdziwie fascynujące jest jednak odkrywanie poutykanych tu i ówdzie drobnych okruchów, jakoby zapowiadających finalne "Somewhere Else". W "Birds" słyszymy charakterystyczne frazowanie Sørena, melodia "Magic Kids" brzmi jak bezpośredni wstęp do "Somewhere Else", taką rolę pełni jednak "Melt". Mamy tu znów charakterystyczny wokal, emocje eskalują niemal nieznośnie w oczekiwaniu na wytchnienie, wreszcie słowa everything just went away / from the start bezpośrednio zapowiadają "Somewhere Else".

Everything feels right / right here / right from the start słyszymy w tej fascynująco pięknej kompozycji. Świeżość i tęsknota zarazem, emocjonalna ulga i zadziwienie jak wszystkie elementy poutykane po całym albumie zapadają się tutaj w jedną całość. Z tego punktu widzenia płyta ta jest majstersztykiem. Prawdą jest jednak to, że żadna inna piosenka nie dorównuje tytułowej. Nie jestem bynajmniej pewien, czy album wypełniony utworami takimi jak "Somewhere Else" nie był by nadużyciem i emocjonalną torturą. Wolę widzieć w tym świadomą decyzję Indians, artysty, który już udowodnił jak wielkim talentem może się poszczycić. 7/10 [Wojciech Nowacki]

10 kwietnia 2014


MÚM Smilewound, [2013] Morr Music || Jesienne koncerty Múm były słodko-gorzkim doświadczeniem. Zespół, choć w zmienionym składzie, potrafi bezbłędnie odtworzyć czar sprzed ponad dekady, ale z prezentacją nowego ma już wyraźne problemy. Owszem, większość słuchaczy z zasady odrzuca nowe wcielenie Múm, które wyłoniło się w 2007 roku. Je jednak cenię dość zasadniczą zmianę brzmienia, poszerzenie instrumentarium i przesunięcie akcentów z elektroniki w stronę indie-folku. Problemem zatem jest samo "Smilewound", będące płytą po prostu słabą.

Czasem starają cię nawiązać do wesoło-freak-folkowego wcielenia z "Go Go Smear The Poison Ivy", jak w "When Girls Collide". Czasem nowe wokalistki kopiują wczesne brzmienie Múm, jak w "Underwater Snow", ale kompozycyjnie żadne z tych rozwiązań do nikąd nie prowadzi. Nadanie melancholijnej głębi "Slow Down" polega na niemiłosiernym rozwleczeniu tej piosenki i już na tej wysokości album traci zdolność podtrzymywania uwagi.


"One Smile" okazuje się całkiem miłe, singlowy "Candlestick" na moment wyrywa album z ogólnego marazmu, choć i tak w przeciwieństwie do starszych singli Múm nie jest w stanie zakotwiczyć się w pamięci. Wyróżniają się "Sweet Impressions" oraz "Whistle", ale tylko jako koncepcyjne ciekawostki. Pierwszy bowiem utwór to cover piosenki Hjaltalín z ich drugiego albumu "Terminal" (pytanie po co). Drugi, zamieszczony jako bonus, to wcześniejszy singiel z gościnnym udziałem... Kylie Minogue, ale czy melancholijnie wzdycha i szepcze popowa supergwiazda czy wokalistki Múm również ciężko rozpoznać.

"Go Go Smear The Poison Ivy" i "Sing Along To Songs You Don't Know" były oczywiście albumami diametralnie innymi niż trzy pierwsze płyty klasycznego Múm, ale pełne były ciekawych pomysłów, intrygujących rozwiązań oraz, po prostu, fajnych melodii. Każdy z tych trzech elementów stanowi poważny brak "Smilewound", które tym samym jest pierwszą tak naprawdę poważniejszą wpadką Múm. 4/10 [Wojciech Nowacki]

9 kwietnia 2014


WASHED OUT Paracosm, [2013] Sub Pop || "Within And Without" brzmiało jak perfekcyjny soundtrack do sobotniego poranka w łóźku. Komfortowa, pościelowa atmosfera była tak dojmująca i oczywista, że dopiero później można było zdać sobie sprawę z identycznego przekazu okładki pierwszego albumu Washed Out. Nawet żywsze (i bardzo udane) single "Eyes Be Closed" i "Amor Fati" nie mogły przełamać tego skojarzenia. Światło zza zasłon, zmięta pościel, śniadanie do łóżka. I bardzo dobry album.

"Paracosm" zaczyna się niemal dosłownie w tym samym momencie. W krótkim instrumentalnym intrze poranek trwa nadal, ale powoli przenosi na zewnątrz. Weekend's almost here now / It's getting warmer outside / It all feels right słyszymy w piosence "It All Feels Right" i upewniamy się, że Ernest Greene nadal doskonale i w pełni świadomie kreuje porządaną atmosferę. Tym większa szkoda, że tym razem zawodzą muzyczne środki.


Tego, że Greene nie pozostanie w zamierającej niszy chill-wave'u można było być pewnym, podobnie jak tego, że w większym stopniu sięgnie po żywe instrumenty. Tym razem wybrał sobie stylistykę słoneczno-popowej psychodelii lat 60-tych, lekko hippiezującą i oczywiście przełożoną na język współczesnej elektroniki. Neo-psychodelia i żywe instrumenty charakteryzują "Paracosm" w takim samym stopniu jak jej aranżacyjne przeładowanie, jednorodność i kompozycyjna miałkość.

Piosenki przepływają całkowicie nierozróżnialnie jedna w drugą, spójny klimat nie był bynajmniej wadą na "Within And Without", ale tutaj zatopiony został w dźwiękowej magmie bogatych aranżacji, którym nie towarzyszą pomysły na wyraźniejsze melodie. Płyta brzmi tak gęsto, że tytułu utworu "Weightless" nie można traktować inaczej niż ironicznie.


Album przepływa zbyt szybko by przykuć uwagę, przy staraniach o głębsze przesłuchanie zaczyna lekko męczyć. Senny wokal Greene'a, skryty pod warstwami efektów, nie wymaga większej uwagi, wszystkie teksty to tylko prosty weekendowy eskapizm. Nie znaczy to jednak, że poszczególne kompozycje są złe. Poza w oczywisty sposób najlepszym i od razu wyróżniającym się "All I Know", zdecydowanie zyskują po wyjęciu z kontekstu albumu. Jako całość jednak "Paracosm" nie przekonuje. 4/10 [Wojciech Nowacki]

8 kwietnia 2014


WARPAINT Warpaint, [2014] Rough Trade || Pojawiły się w 2010 roku, wieści o nich zataczały coraz szersze kręgi, każdy niemal po zetknięciu się z Warpaint ulegał ich czarowi. Oprócz znakomitego debiutu dziewczęta miały już na koncie równie udaną epkę, wokół zespołu pojawiały się pewne znane nazwiska, żeby wspomnieć Johna Frusciante czy Josha Klinghoffera. Trzeba wreszcie przyznać, że dziewczęcy zespół rockowy to w dalszym ciągu nieczęsto spotykana i automatycznie intrygująca idea.

Siła Warpaint opierała się na kliku składnikach. Po pierwsze, lejące się melodie oparte na chwytliwych wielo- i pogłosach. Po drugie, niebanalne kompozycje, często łamane niespodziewaną zmianą tempa czy emocjonalnym skokiem, ale w dalszym ciągu spójne i skończone. Wreszcie po trzecie, atmosfera, hipnotycznie kojąca, ale z podskórnym napięciem, sięgająca po klasyczne, choć niekoniecznie najbardziej wtedy popularne wzorce: od shoegaze'u po The Cure.

Po czterech latach można było o Warpaint niemal zapomnieć. Aż pojawił się singiel "Love Is To Die", przynajmniej mnie mocno rozczarowujący, ze zgrzytającą zmianą tonacji w refrenie, niby najbardziej w karierze Warpaint popowym, ale dalekim od zwiewnej lekkości jakiejkolwiek kompozycji z "The Fool". Rzadko pierwszy udostępniony utwór okazuje się dziś reprezentatywny dla nadchodzącego albumu w przypadku wykonawców tak utalentowanych i intrygujących jak Warpaint. Tym większe rozczarowanie, gdy okazało się, że "Love Is To Die" to najbardziej wyróżniająca się na płycie piosenka i zarazem najbardziej chwytliwa. I tylko dlatego, że zdążyliśmy się z nią mocno osłuchać i przyzwyczaić.


Na "Warpaint" brakuje bowiem przede wszystkim melodii. Ich przebłyski pojawiają się w "Feeling Alright" i "Drive", reszta jednak zlewa się w atmosferyczną, choć jednolitą i przy powierzchownym kontakcie nierozróżnialną całość. A brak wyraźniejszych melodii niespecjalnie zachęca do głębszego wsłuchania się. Podobnie jak brak drugiego jak dotąd charakterystycznego dla Warpaint elementu, czyli niebanalnej konstrukcji kompozycji. Wyróżnia się jeszcze jako tako atmosferyczne "Keep It Healthy" i psychodelizujące "Disco//Very", ale reszta albumu brzmi jedynie jak zapis luźnego jamowania w studiu. W czym jest nawet pewien urok, zwłaszcza gdy na powierzchnię wypłynie hipnotyczna linia basu w "Hi" czy syntezator w "Biggy".

Zostaje zatem klimat, ale to za mało do utrzymania poziomu "The Fool" i "Exquisite Corpse". Za nazwaniem albumu "Warpaint" stał fakt, że jest pierwszym wydawnictwem stworzonym w pełni po ustabilizowaniu się składu grupy w 2009 roku. Najwidoczniej Warpaint są lepszym powstającym zespołem niż zespołem już uformowanym. Przynajmniej jeszcze nie. 5/10 [Wojciech Nowacki]

7 kwietnia 2014


ELBOW The Take Off And Landing Of Everything, [2014] Fiction || Zjawiskowy debiut, Mercury Prize za czwarty album, najnowszy, szósty już, debiutuje w Wielkiej Brytanii na pierwszym miejscu. A mimo to, Elbow nadal pozostaje archetypem zespołu niedocenianego. I szczerze mówiąc, już mi to zbytnio nie przeszkadza. Kto zazdrośnie strzeże Elbow jako "swój" własny ulubiony zespół, może być spokojny. Komfortowi niemal intymnej więzi z Elbow niespodziewany sukces "The Take Off And Landing Of Everything" niczym nie zagrozi.

"Asleep In The Back" był wielkim albumem, dwa kolejne niewiele mu ustępowały, "The Seldom Seen Kid" mu dorównywał, być może dlatego, że przyniósł lekką odmianę brzmienia w stronę niemal słodko-stadionowego patosu, ale przy zachowaniu znakomitych pomysłów na wielkie kompozycje. Pomysłów, których zabrakło niestety na "Build A Rocket Boys!". Została słodycz, ale zniknął zespół a piąty album Elbow brzmiał bardziej jak szkicownik luźnych idei na solową płytę Guy'a Garvey'a.

Rozstania przykra rzecz. Jednak koniec wieloletniego związku Garvey'a wydawał się być iskrą potrzebną Elbow do odzyskania dawnego żaru. Poniekąd potwierdzały to pierwsze opinie o "The Take Off And Landing Of Everything". Rzekomo powrócić miała dawna pijacka agresja, napięcie w tekstach i w muzyce a zespół miał opuścić odkrytą w ostatnich latach przyjemną niszę muzyki dla zadowolonych panów w średnim wieku. Dobra wiadomość jest taka, że "The Take Off And Landing Of Everything" jest faktycznie innym albumem niż "Build A Rocket Boys!". Zła, że niekoniecznie albo niewiele lepszym.


Znów słychać tutaj zespół, na "Build A Rocket Boys!" w większości ledwie skromnie akompaniujący w tle. Ale Gurvey tym bardziej nie daje o sobie zapomnieć choćby na chwilę. Tym razem strategia jest inna, "The Take Off And Landing Of Everything" jest płytą absolutnie prześpiewaną. Gurvey jest wyśmienitym wokalistą, jego głos to wyjątkowe narzędzie, tutaj jednak zdecydowanie nadużywane. Nie dość, że nie pozwala choćby na moment przejąć wiodącej roli muzyce, to jeszcze sprawia przykre wrażenie, że do tego, co niegdyś potrafił przekazać jedną brutalnie celną frazą, dziś potrzebuje paru zwrotek i powtórzeń refrenu a czasem i połączenia paru kompozycji w jeden utwór (jak "Fly Boy Blue / Lunette" i "Real Life (Angel)").

Większość też kompozycji oscyluje między 5-7 minutami nie oferując żadnego progresu. O ile bardziej odświeżające by było skrócenie części z nich o połowę, przy jednoczesnym zachowaniu jednego, dwóch dłuższych utworów jako emocjonalnych dominant albumu (jaką z pewnością jest utwór przedostatni, tytułowy zresztą). Bottle i fuckers w kroczącym, barowym "Charge" agresji nie czyni, w ostatecznym rozrachunku album okazuje się zestawem bardzo równych i bardzo ładnych piosenek. Na tyle ładnych i równych, że na wysokości "My Sad Captains" robi się to już nieznośne.

Wspomniane tytułowe "The Take Off And Landing Of Everything" to rozdzierająco rozśpiewane Elbow jakie lubimy. Coś muzycznie innego pojawia się na szczęście w "Colour Fields" i "Honey Sun", podniośle kuliminującym, ale opartym na jamowym początku i perkusyjnym automacie. Singlowy "New York Morning" to też Elbow'owy klasyk, choć mocno ocierający się o U2. Podobnie jak "Real Life (Angel)" zmierzające w stronę Coldplay. Stąd być może pierwsze miejsce albumu w UK. Elbow bynajmniej nie tracą na tożsamości, ale najwidoczniej nawet najsilniejsze emocjonalne przeżycia nie są już w stanie wyciągnąć ich ze swojej strefy komfortu, którą odnaleźli w ostatnich latach. 7/10 [Wojciech Nowacki]

3 kwietnia 2014


Cześć i czołem! Nasz kraj odwiedziła w końcu wiosna (nieśmiało bo nieśmiało, ale jednak...). Znów zabrano nam godzinę snu, co poszczególnym jednostkom może objawiać się między innymi notorycznymi spóźnieniami do pracy i wzmożonym zapotrzebowaniem na kofeinę. Moi drodzy, teraz powiem co się stanie. Ten odcinek utonie w deszczu. I trochę w Rosji. Ale nie do końca. W każdym razie... zanim to nastąpi, chciałabym opowiedzieć wam o pewnym zjawisku (bynajmniej nie atmosferycznym). 

Otóż wiele stron poświęconych muzyce, wydaje składanki (Wojciechu, dlaczego my jeszcze tego nie robimy?!). Jedne są słabe a inne są całkiem spoko. Wśród tych drugich znalazła się kompilacja zatytułowana "Cold Wind Is A Promise Of A Storm". Jest to właściwie wydanie dwupłytowe. Zebrano na nim polskich artystów z gatunków post-rock, ambient czy post-metal. Utworów jest aż dwadzieścia a każdy z nich należy do innego zespołu, tak więc jest w czym wybierać i jest czego słuchać. Jeśli zastanawiacie się kto odpowiada za stworzenie tego projektu, nie pozostaje nic innego jak tylko wyeksplorować bandcampa.

Teraz będzie o pogodzie (ducha) a potem o Rosji (w kontekście innym niż Wam się wydaje). Deszcze padają we Włoszech głównie wiosną i jesienią. Ideą, która towarzyszyła powstawaniu składanki, o której za moment opowiem była wizja muzycznego obrazu deszczu. Deszczu spersonalizowanego, traktowanego bardziej jako stan ducha aniżeli fizyczne zjawisko. Za wydawnictwo odpowiedzialna jest niezależna wytwórnia płytowa Seashell Records (label trochę z Palermo a trochę z Berlina). "Pluviôse" został wydany 7 września 2013 roku i zawiera dziewięć utworów, pochodzących z różnych stron świata. Z dumą możemy podkreślić, że na pierwszej pozycji znajduje się utwór Tobiasza z Coldair! A jeden z moich ulubionych, to ten.

Na zakończenie czeka Was wycieczka na wschód. W przeciwieństwie do dwóch poprzednich wydawnictw nie będzie to składanka. Współautorką projektu jest rosyjska poetka mieszkająca w Polsce, której tożsamość pozostaje tajemnicą. Poprosiłam Macieja Domagalskiego (współautora) o krótki opis projektu: Kluczowym elementem są teksty, które powstały jako kolaże fraz zaczerpniętych z internetu. W pewnym stopniu dotykają rosyjskiej rzeczywistości (polityka, kościół), ale są dalekie od dosłowności, dają duże pole do interpretacji. Muzyka robi za tło, powstała do wcześniej nagranych tekstów. Jest w 100% sklecona z mniej lub bardziej przetworzonych sampli, jakieś tam moje prywatne, naiwne spojrzenie na glitch. Brzmienie celowo kiepskie, bo jestem twardogłowym wyznawcą lo-fi. Potem jeszcze zapytał czy da się tego w ogóle słuchać. I odpowiedź na to pytanie, to już Wasze zadanie! [Agnieszka Hirt]

2 kwietnia 2014


GRIZZLY BEAR Shields: B-Sides EP, [2013] Warp || Nie znoszę specjalnych wzbogaconych edycji ukazujących się plus minus rok po właściwym albumie, jest to jedna z najgorszych i najbardziej nieuczciwych praktyk na rynku muzycznym. Niestety, coraz bardziej powszechna. Problem w tym, że kierowana jest głównie do największych fanów, przypadkowi słuchacze obejdą się bez dodatkowego dysku z nowymi utworami, odrzutami czy żywymi nagraniami. Grizzly Bear akurat zaproponowali w miarę eleganckie rozwiązanie. „Shields”, jedna z najważniejszych i najlepszych płyt rockowych ostatnich lat, ukazała się w dwupłytowej edycji rozszerzonej „Shields: Expanded”, ale dodatkowy dysk można zakupić również osobno jako epkę „Shields: B-Sides”. Z tym, że wyłącznie w mp3 lub na winylu.

Latem 2011 roku grupa podjęła pierwszą próbę nagrania następcy „Veckatimest”, albumu, który okazał się wielkim sukcesem i promowany był szeroko zakrojoną trasą koncertową. Może zmęczenie i oczekiwania, może niesprecyzowane napięcie w zespole, a może mityczne światła Marfy sprawiły, że z sesji tej na „Shields” trafiły tylko dwie kompozycje (ale za to najlepsze, „Sleeping Ute” i „Yet Again”). Drugie podejście, już w innym miejscu, okazało się tym właściwym a nagrania z dwutysięcznego miasteczka Marfa w Teksasie trafiły na półkę owiane lekką tajemnicą.


Trzy dema z Marfy pokazują, że w czasie sesji faktycznie wibrowały w zespole podskórne emocje. „Taken Down” czerpie bezpośrednio z tradycji amerykańskiego folku, stopniowo jednak jego atmosfera rozdzierająco wręcz się zagęszcza. „Everyone I Know” to krótka i po prostu smutna piosenka. Pochmurne „Will Calls” dociera zaś do granic agresywności, choć jest to oczywiście agresja w wykonaniu Grizzly Bear. Co ciekawe, choć to zaledwie dema, nie odbiegają jakością dźwięku znacząco od dwóch odrzutów z właściwej sesji do „Shields”. W „Listen and Wait”, poza firmowym napięciem w wokalu i radio-friendly długością, nic nie wskazuje dlaczego akurat ta piosenka została wybrana na nieformalny singiel promujący to wydawnictwo. Ale „Smothering Green”, stopniowo nabierający rozmachu lo-fi walczyk, należy do najlepszych kompozycji Grizzly Bear.

Na cyfrowej edycji „Shields: B-Sides” znalazły się trzy remiksy. I nie oszukujmy się, możemy filozofować o sztuce remiksu i dekonstrukcji oryginału, ale najczęściej oczekujemy guilty pleasure w postaci ulubionej piosenki na epickim bicie. Niestety, tym większym rozczarowaniem okazuje się remiks „Gun-Shy” Lindstrøma, brzmiący jak tysiące przypadkowych amatorskich przeróbek z YouTube’a. Za podejściem Nicolasa Jaara do „Sleeping Ute” stał faktycznie koncept, charakterystyczny gitarowy motyw brzmi tutaj wręcz upiornie, szkoda jednak, że całość lekko się rozmywa nie prowadząc do żadnej konkluzji. Na tle tych dwóch skrajnych podejść typowo, lecz satysfakcjonująco prezentuje się dopiero „A Simple Answer” w remiksie Liars. 6/10 [Wojciech Nowacki]

27 marca 2014


COM TRUISE Wave 1 EP, [2014] Ghostly International || Seth Haley jest tak zamknięty w swym muzycznym retro-mikroświecie, że ciężko oczekiwać po kolejnych jego wydawnictwach większego progresu lub dramatycznych zmian. Naprawdę, nie potrafię sobie wyobrazić, w jaką inną stronę mógłby udać się Com Truise od początku odbijający się od kolejnych dźwiękowych pikseli. Zarazem jednak czuje się w swej niszy tak zręcznie i komfortowo, że każda kolejna porcja elektroniki w jego podaniu jest całkowicie satysfakcjonująca.

Jasne, "Cyanide Sisters EP" miało za sobą siłę debiutu, album "Galactic Melt" przyniósł rozszerzenie formuły wyłącznie o ramy czasowe, zbiór "In Decay" brzmiał pełnoprawnie świeżo, a i kolejna epka "Fairlight" udanie pobawiła. Niemal zatem dwa lata nie słyszeliśmy ze strony Haley'a żadnej nowej produkcji. Zdążyliśmy już trochę o Com Truise zapomnieć, ale jednocześnie podświadomie zapragnąć kolejnych neonowych rozbłysków.


Oto mamy, "Wave 1" może okazać się wkrótce częścią większej całości lub serii epek, z siedmioma kompozycjami mieści się idealnie między krótką a albumową formą. Długość "Wave 1" pozostawia perfekcyjnie skalibrowany niedosyt, ale nie jest to jedyny powód dla którego automatycznie wracamy do tego wydawnictwa raz za razem.

Dzięki kompozycyjnej homogeniczności, zabójczej produkcji oraz niemal identycznym 4-minutowym ramom wszystkich utworów, obcujemy z "Wave 1" jak z miniaturową tabliczką czekolady z bakaliami. Chcemy kolejną, żeby przekonać się, co tak naprawdę nam w niej smakuje. A smakuje wybornie. Seth Haley już choćby na "In Decay" ukazał, że jest mistrzem opener'ów. "Wasat" to świetne intro, niespełna dwuminutowe i może dlatego tak skutecznie rozgrzewa. "Mind" natomiast jest intrygującym przykładem na to, że instrumentalna elektronika naprawdę czasem zdaje się coś opowiadać.

Dosłowną opowieść dostajemy w "Declination", pierwszym utworem Com Truise z wokalem. Jasne, brzmi to jak ograna klisza instrumentalistów, wrzućmy wokal żeby było oj-tak-świeżo. Ha, problem w tym, że wokal jest tu tak nieinwazyjny, że wydaje się być naturalnym elementem portfolio Com Truise. Wreszcie, te parę minut to o niebo lepszy kawałek muzyki tanecznej niż ten cały okropny ostatni album Daft Punk.

Com Truise wraca jednak potem na swoje utarte new-age'owe szlaki, choć czasem mocniej niż do tej pory połamane. Kończące całość tytułowe "Wave 1" nie tylko zachęca do kolejnego repeatu, ale i stawia pytanie co dalej. Prawdopodobnie kolejna porcja może i przewidywalnej, ale mistrzowsko skonstruowanej muzyki. I tyle wystarczy. 7/10 [Wojciech Nowacki]

17 marca 2014


BATHS Obsidian, [2013] Anticon || Will Wiesenfeld to świetny materiał na kumpla. Sympatyczny, zabawny, bezpretensjonalny nerd, fan anime i gier komputerowych, czemu daje codziennie świadectwo na swoim Twitterze i Instagramie. Być może dręczony w szkole przez cheerleaderki i drużynę futbolową, zdaje się spełniać niemal wszystkie warunki do syndromu forever alone. Z tym, że Will już jako nastolatek zaczął tworzyć muzykę, najpierw pod szyldem Post-foetus, następnie Geotic (który to szyld okazjonalnie wskrzesza upubliczniając za darmo swoje ambientowo-gitarowe oblicze) i wreszcie Baths, którego albumowy debiut "Cerulean" wydał w wieku zaledwie 21 lat w legendarnym labelu Anticon.

Trochę nieudolnie podpinany przez niektórych pod ówczesną falę chill-wave'u album uznany został dość powszechnie za jedno z najciekawszych wydawnictw 2010 roku. Muzycznie znalazł miejsce gdzieś pomiędzy Four Tet, Nosaj Thing i Golda Pandą oraz faktycznie resztkami piosenkowego chill-wave'u. Choć na płycie najbardziej wyróżniały się świetne instrumentalne "Maximalist" i "Aminals", to w swych nieśmiałych wokalnych próbach Will uchylił rąbka swej nie-tak-oczywistej osobowości.

W następnych latach Baths koncertował, komponował, tweetował i nadal pozostawał tym samym kumplem z sąsiedztwa. Ale fasada beztroskiego nerda runęła wraz z zakażeniem E. coli, które na długie tygodnie uwięziło pozbawionego sił Willa we własnej sypialni. Śmiertelność, apatia i ułomność własnego ciała to pierwszy dominujący motyw albumu, który wyłonił się z tych bolesnych doświadczeń. W cielesności znalazł jednak również doraźne pocieszenie, wyraźnie zaznaczając to, co na debiucie ledwie pobrzmiewało w tle, skryte pod kolejnymi wokalnymi filtrami.


"Obsidian" jest bowiem płytą, mimo wyjątkowo depresyjnego klimatu, zdecydowanie piosenkową. Nie tylko niemal wszystkie kompozycje posiadają wokale wpisane w tradycyjne piosenkowe struktury, ale i sam Will zrezygnował ze sporej części efektów stając się w równym stopniu wokalistą-songwriterem, co utalentowanym producentem elektroniki. Rozdźwięk między dźwiękiem a słowem na "Obsidian" jest jednak dramatyczny. Przy przygodnym zetknięciu się z tym albumem słyszymy przyjemną elektronikę. dopiero wsłuchanie się w słowa (lub wczytanie, kolejnym krokiem Willa w przesuwaniu akcentów względem debiutu jest bowiem udostępnienie tekstów we wkładce płyty) gwarantuje nam naprawdę ciężką emocjonalną pralnię.

I might walk upright / But then again / I might still try to die słyszymy jako refren już w pierwszym utworze "Worsening". I zgodnie z tytułem potem jest tylko gorzej. "Phaedra" rozpędza się wokół zdania The thought of mortality dormant in me. W "Earth Death" słyszymy mocną żywą perkusję i słowa Come kill me / I seem so little. Słowa klucze dla opartego na szybkim perkusyjnym bicie i czystym wokalu "Ossuary" to sick i death, dla "No Past Lives" są to hell i agony, ale i dość zaskakująco I love you. Zaskakująco, bo słowa te wydają się być bardziej wołaniem po doraźnej bliskości niż głębszym wyznaniem.

Swojemu pierwszemu chłopakowi (Boże, nie znoszę tego określenia, taka uwaga na marginesie) poświęcił piosenkę "Incompatible" ze słowami Scared of how little I care about you. A skoro w życiowej potrzebie zawodzi związek, często upada się do granic samoupodlenia. But it's only a matter of / Come and fuck me śpiewa Will w synth-popowym "No Eyes", w swoją wartość ironicznie wątpi w "Ironworks" (I am sweet swine / And no man is ever mine). Will jest niezaprzeczalnie słodki i znów jest tym samym wesołym chłopakiem z sąsiedztwa. Choć nie do końca. Ma na koncie dwa bardzo udane albumy, które dzieli okres mroku, ale i ewolucji. Miejmy nadzieję, że przed kolejną płytą Baths mroku zabraknie a jego ewolucja nabierze jeszcze większego tempa. 7/10 [Wojciech Nowacki]

16 marca 2014


I BREAK HORSES Chiaroscuro, [2014] Bella Union || O fenomenie skandynawskiej muzyki nie trzeba nikogo przekonywać. Pomijając zamknięty islandzki mikroświat, Dania, Norwegia i Szwecja przynoszą każdego roku coraz więcej wartościowej muzyki, która z jednej strony zdaje się czerpać przecież więcej niż wyraźne inspiracje z anglosaskich wzorców, ale podawana jest w tak zajmujący sposób, że sama tworzy fale własnych naśladowców (nawet, jak zwykle z opóźnieniem, w Polsce, vide Bokka). Mamy zatem już uznane nazwy jak Röyksopp, The Knife czy Lykke Li, zjawiskowe duńskie formacje Efterklang i When Saints Go Machine, ale I Break Horses jeszcze szerszej publiczności nie jest jeszcze w wystarczającym stopniu znane.

Duet debiutował w 2011 roku i to od razu pod szyldem znakomitego Bella Union. Płyta „Hearts” znów przefiltrowała znane wcześniej motywy, sięgnęła jednak znacznie głębiej w poszukiwaniu inspiracji, niejako antycypując to, co w muzyce alternatywnej zaczęło dziać się w ostatnim czasie a czego oficjalnym ukoronowaniem był powrót My Bloody Valentine. Już w pierwszym utworze „Winter Beats” usłyszeliśmy pełen zestaw. Syntezatory, noise’owa gitara, popowy potencjał. O ile piosenki takie piosenki jak „Pulse” i „Cancer” nawiązywały do dream-popu spod znaku Beach House, o tyle tytułowe „Hearts” to czystej wody shoegaze na nowe stulecie. Dodajmy do tego jeszcze zaskakujące skojarzenie z klasycznym avant-popem Stereolab w „Wired” i bezczelną przebojowość „Load Your Eyes” a otrzymaliśmy wykonawcę godnego obserwowania.


Krok w bok w stronę synth-popu na „Chiarosuro” okazał się jednak dla I Break Horses lekkim krokiem w tył. Znów pierwsza kompozycja, „You Burn”, odkrywa przed nami większość kart. Zdecydowanie ciemniejsza niż na rozmarzonym „Hearts” atmosfera, większa jednolitość materiału, kosztem stylistycznej różnorodności i wyraźna inspiracja elektroniką lat 80-tych to znaki rozpoznawcze I Break Horses na świeżo wydanym albumie. Nawet wokal Marii Lindén nabrał większej głębi, ale ponury klimat odbił się na popowym potencjale materiału. Ten czai się w „Denial” oraz w dwóch utworach z końca płyty. „Disclosure” może nie posiada oczywistej melodii, ale wreszcie pojawia się tu kompozycyjny i emocjonalny progres. Podobnie „Weigh True Words”, koniecznie odważniejsze i bardziej dynamiczne.


Po kroczącym, minorowym „You Burn” słyszymy mechaniczne i rozpędzone „Faith”, pełne analogowych pseudo-fałszów. Prawdziwa ejtisowa pikseloza pojawia się zaś w „Ascention”, mocno przypominającym retro-elektronikę a’la Com Truise. W samym centrum album rozmywa się jednak w nieinwazyjnej nijakości i trochę rozczarowuje, bynajmniej nie pod względem jakości, ale lekko zmarnowanego potencjału.

Fajnie, że I Break Horses potrafili nagrać dwa różne albumy, nie pomaga to jednak w odpowiedzi na pytanie, jakie jest właściwie brzmienie duetu. Szkoda wreszcie cofnięcia się o kolejną dekadę, synth-pop z lat 80-tych usłyszeć dziś można niemal wszędzie, avant-pop i shoegaze z pierwszej połowy lat 90-tych był znacznie ciekawszym tropem do śledzenia. „Chiaroscuro” wcale nie jest płytą słabą, ale w przebiciu się I Break Horses ku większej uwadze zdecydowanie nie pomoże. 5/10 [Wojciech Nowacki]

12 marca 2014


Sezon wiosenny w pełni. Nie tylko dlatego, ze temperatury w Pradze sięgają 15°C, ale wybór koncertów jest znów szeroki, premier płytowych pełno, a po podsumowaniach muzycznych ubiegłego roku rozdano pierwsze nagrody.


Nagrodę Apollo uzyskała grupa Bratři Orffové za album "Šero", wydany aż po 8 latach od ich legendarnego już debiutu "Bingriwingri" z 2005 roku. Zespół ze śląskiego Krnova snuł na nim opowieści mocno osadzone w tamtejszej surowej rzeczywistości gór i małych miasteczek, stawiając ten koncept ponad typową działalnością zespołu muzycznego. "Šero" jest jeszcze bardziej melancholijną kontynuacją historii z debiutu, łączy melodyjnego rocka z folkiem i subtelną elektroniką w oryginalny, lokalny sposób, bez oglądania się na zachodnie wzorce. Świetnie wyprodukowana i pełna aranżacyjnych ozdobników płyta ma też być ostatnim albumem formacji. Historia została dopowiedziana.


Wyniki trzeciej edycji nagród Vinyla ogłoszono w Brnie, w formie lekkiej kontry do muzycznego pragocentryzmu. Płytą roku został album "Seat" grupy Vložte kočku, naprawdę ciężko definiowalnego, i zarazem wyjątkowego, projektu. Autorski miks elektro, noise'u i emo hip-hopu nie tylko brzmi intrygująco, ale i świetnie wypada na żywo. Zarówno "Seat", jak i debiutancki album "Táta" pobrać możecie za darmo.


Wreszcie coroczna lista najlepszych albumów portalu musicserver.cz, równie opiniotwórcza, co wyżej wymienione nagrody. Płytą roku 2013 została "Ve tvý skříni" grupy Ille, będąca przykładem tego, jak czeska alternatywa wnika w ostatnich latach do lokalnego mainstremu. Pomijam już fakt istnienia aż dwóch dedykowanych specjalnie muzyce alternatywnej nagród, których wyniki relacjonowane są przez największe czeskie media. Polsko, I'm looking at you.


O oficjalnej albumowej premierze Prodavača mogliście już przeczytać w recenzji tej nadzwyczaj udanej płyty. 28 lutego w praskim klubie Pilot odbył się koncertowy chrzest albumu. Choć sam Šampon nie jest wybitnym wokalistą, to na żywo prezentuje bardzo dobrze, szczególnie, że jego niemal popowe piosenki zyskują na wręcz noise'owej drapieżności. Tego samego wieczora na scenie wystąpił z zespołem również Autumnist, słowacki producent muzyki elektronicznej, który ujmował przede wszystkim oryginalnymi wizualizacjami do niepokojących kompozycji z płyty "Sound of Unrest" i mocnymi avant-jazzowymi aranżacjami. Choć silny "syndrom Bonobo" nie pozwalał jasno zidentyfikować jaka część muzyki jest żywa a jaka z laptopa Autumnista.


Drugą po Prodavaču lutową premierą labelu Starcastic był piąty już album Ohm Square, "A Curious Place Between Souls and Atoms". Ta kultowa już formacja, obecnie duet, to typowy przedstawiciel praskiej elektroniki lat 90-tych, zasłużony przede wszystkim udziałem w ścieżce dźwiękowej do popularnego i w Polsce filmu "Samotáři". Muzyka to zdecydowanie bardziej uniwersalna niż Prodavač, w wyjściu poza czeskie granice przeszkadzać może jednak jej zdecydowana staromodność. Nie ma jednak lepszego sposobu jeśli byście chcieli dowiedzieć się jak brzmiała klubowa Praga niemal dwie dekady temu.


Do najbardziej rozpoznawalnych w Polsce czeskich alternatywnych wykonawców, obok Please the Trees, należy szalone małżeństwo DVA. W tym miesiącu powrócili z trzecim regularnym albumem "Nipomo", nie liczymy bowiem ich aktywności teatralnej czy niezwykle popularnego soundtracku do gry "Botanicula". Tym razem, po folku nieistniejących narodów i popie nieistniejących stacji radiowych, proponują muzykę mającą pomóc w przeżyciu zimy. Ta jednak była w tym roku ledwie symboliczna i wkrótce oficjalnie się kończy. Czy "Nipomo" jest nam zatem potrzebne a duet jest w stanie zaprezentować coś nowego w swej szalonej stylistyce? Sprawdzimy.


Działalność artystów skupionych wokół Jaromíra 99 z pewnością zasługuje na szersze potraktowanie. Wspominaliśmy już tutaj o ścieżce dźwiękowej do filmu "Alois Nebel", będącego ekranizacją komiksu Jaromíra 99 vel Jaromíra Švejdíka, czy o albumowym powrocie jednego z jego zespołów, Umakart. Parę miesięcy temu ukazała się najnowsza komiksowa adaptacja "Zamku" Franza Kafki autorstwa Švejdíka, teraz przyszedł czas na towarzyszący mu album zarejestrowany przez efemeryczną grupę Kafka Band. Na tle typowo umakartowo-priessnitzowej gitarowej melancholii fragmenty "Zamku" recytuje w oryginale jeden z najpopularniejszych współczesnych czeskich powieściopisarzy Jaroslav Rudiš, autor wydanych również w Polsce książek "Grandhotel" czy "Koniec punku w Helsinkach" oraz scenariusza do "Aloisa Nebela". Eksperyment co najmniej intrygujący. [Wojciech Nowacki]

11 marca 2014


GEORGE DORN SCREAMS Ostatni dzień, [2014] self-released || Niedawno na rynku pojawiło się nowe wydawnictwo polskiej formacji sceny alternatywnej, George Dorn Screams. Najnowsza EPka „Ostatni Dzień” zawiera sześć premierowych utworów. Tym razem, formacja po raz pierwszy nagrała cały materiał po polsku.

Płytę otwiera utwór „Sam Pośród Miasta” rozpoczynający się długim intrem przywodzącym na myśl polskie zespoły rockowe z lat 90-tych. Melodia jest zapętlona i słuchając utworu aż oczekuje się jakiegoś rozwinięcia, mocnego akcentu, który uwypukliłby tę piosenkę. Niestety długi instrumental to jedyne co usłyszymy.

Na płycie znajdziemy rockowe w klimacie kompozycje jak „Koniec Nocy” czy „8 Dzień Tygodnia”, jak i bardziej melancholijne jak „Miejsce Na Ziemi” i „Ostatni Dzień Lata”. Ten ostatni to chyba najmocniejszy punkt tej EPki. Klasyczna kompozycja zwrotek, refrenów i przejścia daje nam wrażenie zamkniętej i w pełni skończonej kompozycji.



Mam wrażenie jakbym słuchał demówki, bardzo roboczego zarysu materiału mającego dać słuchaczowi impresję na temat końcowego dzieła nad którym formacja pracuje. Napisanie wszystkich tekstów w języku polskim dla zespołu, który zazwyczaj tworzy po angielsku jest bardzo odważnym krokiem, jednakże w tym przypadku niekoniecznie udanym. Przepoetyzowane, najeżone metaforami teksty nie skłaniają do refleksji, a wręcz przeciwnie lekko śmieszą i kojarzą mi się z licealnym kółkiem poetyckim.

Muzycznie płyta pozostawia również wiele do życzenia. Jest dość płaska. Mnóstwo zapętlonych riffów i utwory które się nie rozwijają. Nie rozumiem koncepcji nie do końca harmonicznego dwugłosu, który jest obecny w każdej kompozycji. Słuchając całości nie mogę pozbyć się z głowy ikony polskiej sceny rockowej z mojej młodości, zespołu Closterkeller.

Płyta zapewne będzie miała swoich wiernych fanów, do których cała koncepcja trafia, jednakże nie sądzę, że wydawnictwo to zmieni cokolwiek na polskiej scenie alternatywnej. Niestety, dla George Dorn Screams to duży krok do tyłu w porównaniu do dotychczasowej twórczości.

Album można nabyć w wersji elektronicznej za pomocą serwisu Bandcamp, a 18 marca można zespół usłyszeć w poznańskim klubie Blue Note. 3/10 [Grzegorz Skorupiński]

7 marca 2014


ANNA CALVI + KITTCHEN [6.03.2014], Lucerna Music Bar, Praha || Po raz pierwszy od dawna zazdroszczę Polsce. Anna Calvi zagra w najbliższych dniach trzy koncerty, w Krakowie, Warszawie i Poznaniu, a po jej praskim występie, gdybym tylko mógł, chciałbym zobaczyć ją i usłyszeć nawet jeszcze więcej razy. Anna jest ikoną, wybitną gitarzystką, wyśmienitą wokalistką i przede wszystkim niesamowicie utalentowaną artystką. W praskiej Lucernie nie zabrzmiała ani jedna fałszywa nuta, ani jeden sztuczny dźwięk, obcowanie z żywą i "prawdziwą" muzyką jest nadzwyczaj świeżym doznaniem, zwłaszcza w podaniu takiej postaci jak Anna Calvi.

Nie uwierzycie jak kruchą i maleńką osobą jest Anna, mimo 4-calowych obcasów i firmowej czerwonej pomadki. Gdy tylko pojawi się na scenie od razu zapragniecie zabrać ją ze sobą do domu. Możecie być nieco rozczarowani brakiem równie charakterystycznej drapieżnej fryzury, ale niemal usłyszeć możecie jak rano po przebudzeniu powiedziała sobie "Oh fuck, nie ma mowy, nie będę dziś prostować włosów." Choć jakoś nie umiem sobie jej wyobrazić przeklinającej.

Wieńczące właściwy set "Love Won't Be Leaving" było tak silnym emocjonalnym przeżyciem, że aż nie chciałem, by Anna z zespołem wrócili na scenę bisować. Zjawiskowe granie ciszą i natężeniem dźwięku, hymniczny refren, ponadczasowe gitarowe solo byłoby perfekcyjnym zakończeniem koncertu, ale otrzymaliśmy jeszcze przebój "Desire" oraz "Jezebel" na sam koniec, jej pierwszy, niealbumowy singiel. Zaskakująco długi koncert (nie spodziewałem się, że będzie trwać aż półtorej godziny) wypełniony wszystkim, co najlepsze z obu albumów Anny Calvi (choć brakowało mi tylko "Tristan" z "One Breath"), jeszcze bardziej uwypuklił, dla niektórych być może subtelne, różnice między obiema płytami.


Na mnie większe, piorunujące wrażenie robią kompozycje z debiutu, kiedy do czynienia mamy praktycznie z głosem Anny i jej gitarą, artystka znajduje się w absolutnym centrum uwagi a towarzyszący jej zespół sprowadzany zostaje najwyżej do roli tła. Jej talent i charyzma całkowicie wystarczają, jak w rozpoczynającym koncert "Suzanne & I", przedostatnim "Blackout", rozerotyzowanym "First We Kiss", czy obezwładniającym instrumentalnym "Rider to the Sea". Nie wspominając o "I'll Be Your Man", podczas którego publikum obojga płci wilgotniało za każdym razem, gdy Anna cedziła tytułową frazę. Wreszcie ten namacalny niemal klimat obskurnego baru gdzieś w Alabamie, gdzie kawa zawsze jest za mocna a steki za surowe.

W przypadku piosenek z "One Breath" wykonania nabierała zdecydowanie zespołowego charakteru, Anna starała się nawet chwilami wchodzić w interakcje nie tylko z własną gitarą (a właściwie gitarami) ale i z towarzyszącymi jej muzykami. Rozkrzyczanego potencjału singlowej "Elizy" nie osiąga chyba żaden inny utwór z "One Breath" a niemal punkowe "Love of My Life" w repertuarze Anny prezentuje się zdecydowanie za ciężko i mało wiarygodnie. Ale otrzymaliśmy też niespodziankę, nowy utwór, wg zapowiedzi zagrany po raz pierwszy, bazujący na... elektronicznym bicie rodem z "Born Free" M.I.A. i finiszujący jako czystej krwi noise w stylu Sonic Youth. Wow.


Był to jeden z najlepszych i najbardziej autentycznych koncertów w jakich miałem przyjemno uczestniczyć. Jeśli macie mozliwość udać się na jeden z trzech polskich koncertów Anny - nie wahajcie się ani chwili. Choć żałować możecie, że w roli supportu nie wystąpi Kittchen. Tajemniczy artysta występujący w masce kucharza, będący jednym z najistotniejszych czeskich odkryć ostatnich paru lat, ze swoim "kuchennym industrialem" zaskakująco dobrze poradził sobie w roli Anny Calvi. Podstawą jego najczęściej niewiarygodnie smutnych piosenek (tak, piosenek) jest bowiem prosty gitarowy songwriting a żeby wpasować się w klimat wieczoru użył i czerwonej pomadki. Groteskowo i intrygująco. Niezapomniany wieczór. [Wojciech Nowacki]

3 marca 2014


EFTERKLANG with COPENHAGEN PHIL The Piramida Concert¸ [2013] 4AD || W tym samym czasie, kiedy zasłuchiwałem się w „Shields”, kolejne odtworzenia tego albumu Grizzly Bear przeplatałem „Piramidą” Efterklang. Obie te płyty sięgały szczytów jakości udowadniając, że w swobodnie pojmowanej muzyce rockowej współcześni wykonawcy mają nadal wiele emocji do przekazania. „Piramida” należała do tych tytułów, których opisanie było dla mnie na tyle ważne, że właściwy ku temu moment ciągle nie nadchodził a aktualny kontekst powoli się zacierał.

Pojawiła się jednak okazja, by poniekąd powrócić do tego zjawiskowego albumu. Duńczycy zakończyli ten, chyba najważniejszy, moment w swojej karierze, wydając limitowaną płytę koncertową, będąca rejestracją specjalnych występów, podczas których zagrali całą „Piramidę” z towarzyszeniem orkiestry. Nie odtworzyli, ale właśnie zagrali, bowiem orkiestrowe aranżacje utworów z czwartej płyty Efterklang powstawały jako autonomiczne tworami jeszcze na etapie komponowania i nagrywania „Piramidy”.

Pełne przeżycie tego albumu możliwe było tylko za pośrednictwem jego fizycznego wydania. Oczywiście, muzyka broni się sama, zwłaszcza tak znakomita, jak w tym wypadku. Ale dopiero posiadając płytę z okładką i książeczką, wypełnianą zjawiskowymi zdjęciami z tytułowego miejsca, dysponuje się dziełem Efterklang w całości. Miejsca? Owszem. Historia powstania „Piramidy” sięga bowiem 2011 roku, gdy Duńczycy wybrali się na Spitsbergen, tajemniczą wyspę na Morzu Arktycznym, konkretnie zaś do opuszczonego w 1998 roku miasta Пирамида, będącego wcześniej w posiadaniu rosyjskiej kompanii kopalnianej a od górującego nad nim charakterystycznego wzniesienia nazwanego Pyramiden.


Dziś Pyramiden staje się powoli niezwykłym obiektem turystycznym, gdzie pośród surowej polarnej przyrody zobaczyć można opustoszałe domy, sklepy, szpital, nawet basen i salę koncertową, w której do dziś znajduje się najbardziej na Północ położone pianino. Zespół spędził tam 9 dni, dokonując praktycznie field recording w poszukiwaniu inspiracji na planowaną płytę. Nagrania odbyć miały się w Berlinie bez ciśnienia i żadnego deadline’u, dopóki nie padła propozycja z Sydney zagrania koncertu z tamtejszą orkiestrą. Zamiast tradycyjnego występu okraszonego orkiestrowymi aranżacjami trio postanowiło połączyć to wydarzenia z przygotowywaną właśnie płytą. W ciągu pół roku zatem powstały równolegle utwory na „Piramidę”, jak i ich niezależne wersje zaaranżowane z myślą o australijskim koncercie.

Zespół odbył ostatecznie całą trasę koncertową z orkiestrami na trzech kontynentach a z fragmentów dwóch występów w Kopenhadze w październiku 2012 roku wydał koncertowy album. „The Piramida Concert” to praktycznie cała płyta z jedną dodatkową kompozycją, instrumentalnym „Vælv” skomponowanym wyłącznie z myślą o koncertach. Od „Hollow Mountain” po „Monument” nagranie brzmi organicznie, czasem zaskakująco wręcz intymnie, zarazem majestatycznie, ale nie pompatycznie. To faktycznie nie są tak popularne i najczęściej nieudane aranżacje spod znaku „zagrajmy z orkiestrą i wydajmy album najlepiej dwupłytowy”. „Piramida” i „The Piramida Concert” to ten sam poziom emocjonalny, ale dwie odmienne jakości.

Wyjątkowość tego albumu podkreśla, dla niektórych niestety, wydanie go tylko i wyłącznie na winylu (z dołączonym co prawda kompaktem) w postaci dwóch płyt, tradycyjnej czarnej i przepięknej białej. Nie jest to zatem rzecz łatwo dostępna, na szczęścia obecna choćby na Spotify. 8/10 [Wojciech Nowacki]

28 lutego 2014


PRODAVAČ Malý ráje, [2014] Starcastic / Deadred Records || Trzy lata. Tyle minęło w tym miesiącu od mojego przyjazdu do Pragi. Może się Wam wydawać, że wiem już niemal wszystko o tutejszej muzyce. Niestety, znam fakty, zbieram wiedzę, rejestruję emocje, ale nadal nie rozumiem, dlaczego właśnie tutaj i w taki właśnie sposób dzieją się takie a nie inne rzeczy. Trzy lata, tyle czasu minęło też od ukazania się małej, niepozornej i darmowej epki "Duchové" pod którą podpisał się teoretycznie nieznany wtedy nikomu Prodavač. Czystym przypadkiem były to zatem moje początki intensywnego rozpoznawania tutejszej sceny, jednocześnie zaś dość istotny moment w jej historii związany z debiutem Prince of Tennis.

Był to pierwszy przypadek, kiedy osoby o uznanej, niemal kultowej przeszłości rodem z lat 90-tych, nagrały nową muzykę, jednocześnie współczesną i odwołującą się do czeskiej sceny sprzed lat, i w bezpretensjonalny sposób upubliczniły ją za darmo pod nowym szyldem. Od paru lat najciekawsze i najbardziej wartościowe rzeczy dzieją się tutaj zgodnie z tym modelem. Artyści kojarzeni teoretycznie ze sceną alternatywną wydają epki i całe albumy, bardzo często udostępniają je za darmo lub za symboliczną koronę i zamiast spadać do kategorii "kolejnego zespołu z Bandcampu" przykuwają z miejsca uwagę lokalnych mediów. W ten sam sposób działają zupełni debiutanci (post-hudba, Wild Tides), ale też osoby o uznanym już dorobku (przypadek Prince of Tennis czy całej rodziny wykonawców wywodzących się z niegdysiejszego Sporto).

Trzy najważniejsze nagrody muzyczne, Apollo, Vinyla i Anďel, zdominowane zostały przez szeroko rozumianą "alternatywę", na tyle szeroko, że niemal zaczyna zastępować pojęcie popu. Ewidentnie zjawisko przykuło uwagę również wielkich wytwórni płytowych, które zaczynają pod własną marką wydawać płyty alternatywnych wykonawców. Płyty oczywiście kompaktowe, niezależne labele bowiem niemal całkowicie przestawiają się na model zasadniczo jeszcze niewyobrażalny w Polsce, mianowicie ograniczanie wydawnictw na fizycznych nośnikach wyłącznie do winyli. Co jest też przypadkiem albumu "Malý ráje".

Jeszcze jednak uwaga na temat lokalnej specyfiki, parokrotnie już przeze mnie wspominana w recenzjach czy moich czesko-słowackich artykułach. Ważna, bo uwypukla niezwykle istotną różnicę między polską a czeską sceną, również mainstreamową. Pokażcie mi proszę w Polsce powszechnie uznawanego wykonawcę "muzyki elektronicznej", którego kariera nie tylko sięgałaby lat 90-tych, ale właśnie z tą dekadą byłaby najbardziej związana. O ile w Polsce "tylko-rockowy" pogląd na muzykę był przez dziesięciolecia jedynym słusznym a próby wprowadzenia elektroniki na nasz rynek to ledwie parę ostatnich lat i to głównie w postaci kopiowania (często spóźnionego) zachodnich trendów, o tyle w Czechach taka sytuacja nigdy nie miała miejsca. Praska scena klubowa z połowy lat 90-tych wpłynęła na tutejsze pojmowanie muzyki i efekt ten po latach tylko nabiera siły.


Prodavač to również "debiutant-niedebiutant". Jednym z najważniejszych czeskich albumów ostatnich lat było "More" grupy Sporto, jednocześnie ich ostatnie wydawnictwo. Dawni członkowie grupy do dziś utrzymują wyraźny wpływ na tutejszą scenę. Przoduje w tym hiperaktywny Martin Hůla vel Martin Tvrdý vel Bourek vel dziesiątki rozmaitych projektów z alternatywno-hiphopowym Bonusem na czele. Za Prodavačem stał drugi głos Sporta, czyli Pavel Kabelík (vel Šampon). EP "Duchové" przyniosło miks elektroniki z akustycznymi brzmieniami, "Zbejvá mi ještě chvíle" jeszcze kojarzyć mogło się z "emotroniką" w stylu Hood czy The Notwist, ale już "Jaká je barva tvojí noci" było po prostu bezczelnie popową piosenką. Ale co to za pop, który to beznadziejnie krąży wśród hern, paneláků i pustych ulic?

Siłą Prodavača były teksty w niezwykle inteligentny sposób definiujące statystycznego trzydziestoparolatka, dorastającego w latach 90-tych, którego życie w najlepszym przypadku zatrzymało się na blokowiskach na przedmieściach Pragi, w niewiele gorszym - w rodzinnym małym miasteczku. Być może ta emocjonalna eksklamacja była na tyle wyczerpująca, że na kontynuację musieliśmy czekać aż trzy lata. Otrzymaliśmy jednak nie tylko dalszy ciąg pytań, ale i, co zaskakujące, odpowiedź. Czasem bowiem jedyne co potrzebujemy to małe raje wokół nas.

Lekko industrialny początek niemal dosłownie cytuje Kittchena, innego bohatera czeskiej alternatywy. Ale po paru sekundach piosenki "Tichá pošta" pojawia się przepiękna syntezatorowa ściana, a po tym jak w swych lirykach Šampon przesuwa się z paru metrów kwadratowych w bloku do rodzinnego domu, dzięki pojawieniu się żywej perkusji i lekko schowanej gitary całość nabiera zespołowego charakteru. I natychmiast kojarzy z Radiohead u szczytu formy, czyli sprzed odkrycia przez Thoma Yorke'a istnienia automatów perkusyjnych.

Również początek "Šetřim slova" sugeruje mocno elektroniczny charakter utworu, ale nie, ten szybko przeradza się w niesamowicie mądrą popową/rockową piosenkę. Owszem, muzycznie unosi się tu lekki duch lat 80-tych, ale w sporej części, jak w antytelewizyjnym "Lepší než sny", odpowiada za to gitara a nie syntezatory. Te służą głównie perfekcyjnemu oplataniu zespołowych i świetnie wyprodukowanych  kompozycji (vide "Zdrojový kód").

Šampon nie jest wyjątkowym wokalista, brzmi jak chłopak z sąsiedztwa przypadkowo obdarzony przyjemnym głosem. Jednak jego teksty, praski dialekt i talent do tworzenia bezbłędnych melodii sprawiają, że nie sposób się zdecydować, czy śpiewać razem z nim, czy słuchać jego słów. A przecież w "Šetřim slova" śpiewa właśnie o tym, że oszczędza swoje słowa na lepsze czasy. Które wcale nie muszą nadejść, prodavačowe tu i teraz jest bowiem więcej niż znośne. "Malý ráje" to nie bez powodu utwór tytułowy. Może być źle, może być przeciętnie, możesz nadal nie wiedzieć czego chcesz od życia, ale sztuką jest potrafić znaleźć małe raje wokół siebie. Oh, jakie to czeskie. Všechno co potřebuju jsou malý ráje / Všechno co potřebuju jsi ty. Nie znajduję lepszych słów na opisanie mojego życia w Pradze. 9/10 [Wojciech Nowacki]